- Γράφει η Σοφία ΝικολαΐδουΤΑ ΝΕΑ, 11/07/2009
- Κριτική του έργου: Το κορίτσι με το τατουάζ
- Η ΤΡΙΛΟΓΙΑ «ΜΙLLΕΝΝΙUΜ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΙΓΚ ΛΑΡΣΟΝ ΥΠΗΡΞΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ. ΔΩΔΕΚΑΜΙΣΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΣΕ ΤΡΙΑΝΤΑ ΟΚΤΩ ΧΩΡΕΣ- ΚΑΙ Η ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΟΘΟΝΗ. ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΠΡΟΛΑΒΑΙΝΕΙ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ ΓΙΑ ΟΛΑ: ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΦΑΣΙΣΜΟ, ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ, ΜΙΣΟΓΥΝΙΣΜΟ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΜΦΑΓΟ ΤΕΡΑΣ ΠΟΥ ΛΕΓΕΤΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ
«Το κορίτσι με το τατουάζ» μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Νιλς Άρντεν Όπλεβ και πριν από λίγες εβδομάδες έκανε το ντεμπούτο του στους κινηματογράφους, με τον πρωτότυπο σουηδικό τίτλο. Στη φωτογραφία, η Νούμι Ραπάσε στον ρόλο της Λίσμπετ και ο Μίκαελ Νάικβιστ στον ρόλο του συνονόματού του δημοσιογράφου Μίκαελ
- Το 2008 ο Στιγκ Λάρσον ήταν ο δεύτερος συγγραφέας με τα πιο ευπώλητα βιβλία στον πλανήτη. Σαρωτική επιτυχία, αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο συγγραφέας ήταν γνωστός ακτιβιστής δημοσιογράφος και δεν είχε δημοσιεύσει ποτέ λογοτεχνία. Μέλος ακροαριστερής οργάνωσης στη νεότητά του, είχε ειδικευτεί στη δημοσιογραφική έρευνα με θέματα τον ρατσισμό, τον φασισμό, τον μισογυνισμό. Ο Λάρσον άρχισε να γράφει τα βιβλία του μετά το 2000, το βράδυ που γυρνούσε από τη δουλειά. Η συγγραφική φόρα του ήταν τέτοια που παρέδωσε, όχι ένα, αλλά τρία βιβλία στον εκδότη του. Δήλωσε ότι είχε δέκα βιβλία στα σκαριά. Μια ολόκληρη σειρά.
- Ο Λάρσον δεν πρόλαβε να χαρεί την τρανταχτή επιτυχία του έργου του. Πέθανε από ανακοπή το 2004, σε ηλικία πενήντα ετών. Τα δέκα εκατομμύρια ευρώ των πνευματικών δικαιωμάτων του κληρονόμησαν ο πατέρας και ο αδελφός του, άνθρωποι με τους οποίους είχε ελάχιστες σχέσεις. Η πραγματική οικογένεια του Λάρσον, η γυναίκα με την οποία συζούσε πάνω από τριάντα χρόνια, δεν έλαβε τίποτα. Η εκδίκηση του επίσημου θεσμού της οικογένειας, θα μπορούσε να σχολιάσει κάποιος πικρά.
- Το πρώτο μυθιστόρημα της σειράς ( Άντρες που μισούν τις γυναίκες) εκδόθηκε στη Σουηδία το 2005. Η αγγλόφωνη έκδοση το 2008 άλλαξε τον τίτλο είναι τίτλος που επέλεξαν ο Βρετανός, ο Αμερικανός, αλλά και ο Έλληνας εκδότης. Το δεύτερο μέρος της τριλογίας, Το κορίτσι που έπαιζε με τη φωτιά, δημοσιεύτηκε το 2006 και το τρίτο μέρος, Παλάτια στον ουρανό,το 2007. Όλα τιμήθηκαν με βραβεία αστυνομικού μυθιστορήματος.
- Ο Στιγκ Λάρσον ήταν μανιώδης αναγνώστης επιστημονικής φαντασίας και πρόεδρος του μεγαλύτερου φαν κλαμπ επιστημονικής φαντασίας στη Σουηδία. Τα βιβλία του βραβεύτηκαν ως αστυνομικά μυθιστορήματα, κατηγοριοποίηση που στενεύει τη θεματική εμβέλεια και τις αφηγηματικές απλωτές του συγγραφέα.
Ο Στιγκ Λάρσον δεν πρόλαβε να χαρεί την τρανταχτή επιτυχία του έργου του. Πέθανε από ανακοπή το 2004, σε ηλικία πενήντα ετών
- Ο Λάρσον στο πρώτο βιβλίο της τριλογίας του προλαβαίνει να μιλήσει για όλα: την πολιτική, την οικονομία, τον φασισμό, τον μισογυνισμό, τη βία, την ψυχική ασθένεια. Η ιστορία έχει ως εξής:
- Στις 26 Σεπτεμβρίου 1966 η δεκαεξάχρονη Χάριετ Βάνιερ, ανιψιά του βιομηχάνου Χένρικ Βάνιερ, πατριάρχη της σουηδικής οικονομίας, εξαφανίζεται. Για τριάντα έξι χρόνια ο Χένρικ Βάνιερ ερευνά με κάθε λεπτομέρεια τις συνθήκες της εξαφάνισης και αναζητεί τον δολοφόνο. Στο τέλος, με την επίγνωση ότι πρόκειται για ύστατη επιλογή, μια και ο ίδιος είναι πλέον υπέργηρος, αναθέτει σε έναν μαχητικό δημοσιογράφο, τον Μίκαελ Μπλούμκβιστ, να γράψει τη βιογραφία της οικογένειας, στην πραγματικότητα όμως του ζητά να ψάξει και να βρει την αλήθεια.
- Ο Μίκαελ βρίσκεται σε δεινή επαγγελματική θέση. Προσπάθησε να αποκαλύψει μια μεγάλη οικονομική απάτη ενός μεγαλοεπιχειρηματία, του Βένερστρεμ, και έσπασε τα μούτρα του. Έχει καταδικαστεί σε τρίμηνη φυλάκιση και το περιοδικό του, το «Μillennium», κινδυνεύει να κλείσει. Ο Μίκαελ αναλαμβάνει την υπόθεση. Βοηθός του στην έρευνα μια νεαρή χάκερ, η Λίσμπετ Σάλαντερ, μια κοπέλα τρομακτικής ευφυΐας, με πανκ εμφάνιση και αντικοινωνική συμπεριφορά. Η Λίσμπετ έχει στοιχεία αυτισμού (σύνδρομο Άσπενγκερ), πράγμα που την καθιστά «νομικά ανήλικη» και την εξαναγκάζει να έχει κηδεμόνα.
- Η αστυνομική υπόθεση που υφαίνει τον καμβά της αφήγησης είναι ένα τυπικό «μυστήριο του κλειδωμένου δωματίου», μόνο που το δωμάτιο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ένα ολόκληρο νησί. Με την αφορμή της αστυνομικής πλοκής, ξεδιπλώνεται μια πλατιά αφήγηση με πολλά παράλληλα νήματα και δεκάδες ήρωες. Ολόκληρη η οικογένεια Βάνιερ, με το ναζιστικό παρελθόν ορισμένων μεγαλομετόχων, τις σαδιστικές εκτροπές και τις μυητικές τελετές στο αίμα και στο σεξ, αλλά και η παρέα του «Μillennium» με τους δημοσιογράφους, τους εκδότες, τους σπιούνους. Η συνομοταξία των απανταχού χάκερ, που στήνουν κομπίνες και υποκλοπές στο πι και φι, οι μεγαλοκαρχαρίες των οικονομικών εγκλημάτων, με εμβληματική μορφή τον Βένερστρεμ, ο κόσμος του νησιού Έντεμπι, όπου διεξάγεται η έρευνα, ο σαδιστής δικηγόρος Μπιούρμαν που βιάζει τη Λίσμπετ, η οποία τον πληρώνει με το ίδιο νόμισμα, παπάδες, επιχειρηματίες, αρχαίοι φίλοι.
Ο εβδομήντα πέντε ετών σήμερα Χουάν Μαρσέ τιμήθηκε τον Απρίλιο με το βραβείο Θερβάντες
- Ο Χουάν Μαρσέ γεννήθηκε στη Βαρκελώνη λίγο πριν ξεσπάσει ο ισπανικός εμφύλιος. Επειδή η μητέρα του πέθανε στη γέννα, ο πατέρας του τον έδωσε για υιοθεσία σε ένα ζευγάρι που μόλις είχε χάσει το παιδί του. Εγκατέλειψε το σχολείο σε ηλικία δεκατριών ετών για να εργαστεί, όταν το καθεστώς Φράνκο φυλάκισε τον αριστερό θετό πατέρα του. «Άρχισα να γράφω μυθιστορήματα αναλφάβητος» είπε στην εφημερίδα «Ελ Μούντο». Το 1960 γράφει το πρώτο του μυθιστόρημα και φεύγει για το Παρίσι, όπου εργάζεται στο Ινστιτούτο Παστέρ και γράφεται στο Κομμουνιστικό Κόμμα, όπου παραμένει για τέσσερα χρόνια. Η συγγραφική φήμη του μεγαλώνει κατά τη δεκαετία του 1990 και αρχίζει να τιμάται ως ο ιδανικός εκφραστής των συνεπειών του ισπανικού εμφυλίου. Πολλά βιβλία του έχουν γίνει ταινίες, με πιο γνωστή τη «Μαγεία της Σαγκάης» από τον σημαντικό Ισπανό σκηνοθέτη Φερνάντο Τρουέμπα. Το βραβείο Θερβάντες με το οποίο τιμήθηκε φέτος τον Απρίλιο, έχουν κερδίσει μεταξύ των άλλων ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ο Μάριο Βάργκας Λιόσα και ο Κάρλος Φουέντες.
- Ο μπάτσος και τα ανθρωπάκια
Τι είδους «νομιμότητα» υπερασπίζεται ο αστυνομικός, εκτός από αυτό που δηλώνει η επαγγελματική ιδιότητά του; Ο συγγραφέας το αφήνει στη διακριτική ευχέρεια του αναγνώστη, όχι όμως χωρίς να τον σκιτσάρει στην εντέλεια. Γι΄ αυτόν τον ερωτευμένο άνδρα θα σκεφθούμε πολύ αργότερα, όταν θα έχουμε ολοκληρώσει το βιβλίο και θα έχουμε βγει από την ακατανίκητη μαγεία του η οποία, σας προειδοποιώ, κρατάει πολύ. Μην περιμένετε πάντως καμιά κοινωνιολογική ανάλυση για τα «ανθρωπάκια» που παγιδεύονται στα γρανάζια της ιστορίας χωρίς να έχουν επίγνωση. Ο Χουάν Μαρσέ δεν επιτρέπει στον εαυτό του τέτοιου είδους ευκολίες.
